ABD merkezli Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi (CSIS) tarafından hazırlanan ve Associated Press'in aktardığı analizde, İran'a karşı yürütülen savaşın ABD'nin gelişmiş silah stoklarında ciddi tüketime yol açtığı belirtildi.
Rapora göre özellikle "Tomahawk" seyir füzeleri ile hava savunma sistemlerinde kullanılan "Patriot" ve "THAAD" önleme füzeleri yoğun şekilde kullanıldı. Analizde ortaya çıkan durum, "yıllarca sürebilecek bir kırılganlık penceresi" olarak tanımlandı.
Uzmanlar, ABD'nin İran'a karşı yeni bir çatışma senaryosu için halen yeterli mühimmata sahip olduğunu belirtse de mevcut stok seviyelerinin özellikle Çin'le yaşanabilecek olası bir Tayvan krizinde ciddi endişe kaynağı haline geldiğine dikkati çekti.
Raporda, Çin'in askeri kapasitesini hızla geliştirmeyi sürdürdüğü, ABD'li değerlendirmelere göre Pekin yönetiminin 2027 yılına kadar Tayvan üzerinde güç kullanabilecek seviyeye ulaşmayı hedeflediği ifade edildi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in de bu ay yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin Tayvan politikalarını yanlış yönetmesinin iki ülke arasında "çatışma hatta açık savaşa" yol açabileceği uyarısında bulunduğu hatırlatıldı.
Rapora göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 2027 savunma bütçesini 1,5 trilyon dolara çıkaracak tarihi bir artış planlıyor. Bu kapsamda gelişmiş mühimmat üretimine ayrılan kaynakların genişletilmesi hedefleniyor.
Ancak analizde asıl sorunun bütçe değil zaman olduğu vurgulandı. Karmaşık savunma sistemlerinin üretim kapasitesinin artırılmasının ve tedarik zincirlerinin yeniden inşa edilmesinin yıllar alacağı belirtildi.
Binlerce füze kullanıldı
Rapora göre ABD, İran savaşında binin üzerinde "Tomahawk" füzesi kullandı. Mevcut üretim kapasitesi yılda yaklaşık 200 füze seviyesinde olduğu için bu stokların tamamen yenilenmesi 2030'un sonlarını bulabilir.
ABD'li savunma şirketi Raytheon'un üretim kapasitesini yılda bin füzenin üzerine çıkarmaya çalıştığı aktarıldı.
Ayrıca yaklaşık 290 adet THAAD önleme füzesinin yerine yenilerinin konmasının 2029 sonuna kadar sürebileceği, binden fazla Patriot füzesinin stoklara yeniden kazandırılmasının da aynı dönemin ortalarını bulabileceği ifade edildi.
Raporda, Washington yönetiminin Patriot sistemi konusunda ayrıca "çok boyutlu bir ikilemle" karşı karşıya olduğu belirtildi. ABD'nin bir yandan kendi stoklarını doldurmaya çalışırken diğer yandan Ukrayna'ya desteğini sürdürdüğü ve aynı sistemi kullanan 17 ülkenin taleplerini karşılamak zorunda kaldığı kaydedildi.
"Uzun savaş" gerçeği
Analizde, sorunun kökeninin Soğuk Savaş sonrası döneme dayandığı ifade edildi. ABD'nin uzun yıllar boyunca gelecekteki savaşların kısa süreli ve sınırlı olacağını varsaydığı, bu nedenle gelişmiş silah siparişlerinin düşük tutulduğu kaydedildi.
Ancak Rusya-Ukrayna savaşı ile İran savaşı, modern çatışmaların uzun sürebildiğini ve büyük mühimmat stokları gerektirdiğini ortaya koydu.
Raporda ayrıca Çin'le olası bir çatışma ihtimalinin tamamen karamsar görülmediği belirtildi. ABD ordusunun son yıllarda İran, Yemen ve Venezuela'da operasyonel deneyim kazandığına dikkat çekilirken, Çin ordusunun ise modern dönemde doğrudan savaş tecrübesine sahip olmadığı iddia edildi. (İLKHA)