Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye'nin dış ticaret performansına ilişkin yaptığı değerlendirmede, yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının eylül itibarıyla 409,1 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
Bolat, mal ihracatının 283,7 milyar dolar, hizmet ihracatının ise 125,4 milyar dolar seviyesinde hesaplandığını belirterek, yıl sonunda toplam ihracatın 410 milyar doları aşmasının beklendiğini ifade etti.
Dünya ihracatındaki pay arttı
Türkiye'nin dünya mal ihracatından aldığı payın 2002 yılında yüzde 0,55 iken 2025 yılında yüzde 1,04'e yükseldiğini aktaran Bolat, ihracatın ülke ve ürün çeşitliliği bakımından da önemli ölçüde genişlediğini kaydetti.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında 24 ülkeye ve 30 ürün faslına yapılan ihracatın, 2026 yılının ocak-eylül döneminde 223 ülke ve gümrük bölgesine yayıldığını belirten Bolat, Türkiye'nin yaklaşık 13 bin farklı ürünü dünya pazarlarına ulaştırdığını bildirdi.
2025 yılında 51 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirildiğini aktaran Bolat, aynı yıl 33 ilin ihracatının 1 milyar doları aştığını ve ihracatçı firma sayısının 167 bin 779'a yükseldiğini ifade etti.
Sanayi ürünlerinin ihracattaki payı yüzde 94,3'e çıktı
Türkiye'nin ihracat yapısındaki dönüşüme de değinen Bolat, sanayi ürünlerinin toplam ihracat içindeki payının 1969 yılında yüzde 21,2 iken 2025 yılında yüzde 94,3'e ulaştığını belirtti.
Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payının ise 2002'de yüzde 30,4 seviyesindeyken 2025'te yüzde 43,5'e, Eylül 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yüzde 44,1'e yükseldiğini kaydetti.
Bolat, Türkiye'nin Avrupa Birliği ülkelerine ihracatının da önemli ölçüde arttığını belirterek, AB-27 ülkelerine yapılan ihracatın 1996 yılında 11,3 milyar dolar seviyesindeyken Eylül 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 118,7 milyar dolara çıktığını bildirdi. Türkiye'nin AB-27'nin toplam ithalatı içindeki payı da 2025 yılında yüzde 4,1 ile en yüksek seviyesine ulaştı.
Türkiye ekonomisi büyümesini sürdürdü
Bolat'ın paylaştığı verilere göre Türkiye ekonomisi, 2003-2025 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,4 büyüme kaydetti. Aynı dönemde dünya ekonomisinin büyüme oranı yüzde 3,6 olarak gerçekleşti.
Türkiye'nin gayrisafi yurt içi hasılası 2002'de 238,7 milyar dolar seviyesindeyken 2025 yılında 1 trilyon 602 milyar dolara yükseldi. Kişi başına gelir de aynı dönemde 3 bin 616 dolardan 18 bin 103 dolara çıktı.
Otomotiv, savunma ve havacılık, beyaz eşya, tekstil ve hazır giyim gibi sektörlerin ihracatta önemli bir konuma ulaştığını belirten Bolat, Türkiye'nin üretim ve rekabet gücünün geliştiğini ifade etti. Savunma ve havacılık sanayisinin 2025 yılında 180 ülke ve bölgeye 10 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiği, otomotiv sektörünün ihracatının ise 41,5 milyar doları aştığı bildirildi.
E-ticaret hacmi 4,57 trilyon liraya yükseldi
Türkiye'de elektronik ticaretin de büyümesini sürdürdüğünü aktaran Bolat, 2019 yılında 136 milyar lira olan e-ticaret hacminin 2025 yılında 4,57 trilyon liraya ulaştığını kaydetti. Aynı yıl e-ticaret işlemlerinin sayısı 5,94 milyar, bu alanda faaliyet gösteren işletme sayısı ise 634 bin 611 oldu.
Esnaf ve sanatkârların mikro ihracat yoluyla uluslararası pazarlara erişiminin de arttığını belirten Bolat, 2019 yılında 26 bin 408 olan ihracat işlem sayısının 2024 yılında 1 milyon 140 bin 85'e yükseldiğini bildirdi. Esnafın mikro ihracat gelirleri de aynı dönemde 487,5 milyon dolardan 620 milyon dolara çıktı.
Bolat, Türkiye'nin üretimden ihracata, teknolojiden markalaşmaya uzanan ekonomik kapasitesini geliştirmeyi ve küresel ticaretteki konumunu güçlendirmeyi sürdüreceğini ifade etti. (İLKHA)