İngiltere’nin 1 Nisan 2020’de yürürlüğe koyduğu DST, sosyal medya platformları, arama motorları ve çevrim içi pazar yerlerinden elde edilen gelirler üzerinden yüzde 2 oranında vergi alınmasını öngörüyor. Düzenleme; küresel dijital gelirleri 500 milyon sterlini aşan ve bunun en az 25 milyon sterlinlik kısmını İngiltere kullanıcılarından elde eden şirketleri kapsıyor.

Milyarlarca sterlinlik vergi, büyüyen gerilim

İngiliz vergi idaresi verilerine göre söz konusu vergi, 2025-26 döneminde teknoloji şirketlerinden yaklaşık 944 milyon sterlin gelir sağladı. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 17’lik artışa işaret ediyor. Londra yönetimi, DST’nin küresel vergi reformu sağlanana kadar geçici bir uygulama olduğunu vurgulasa da, uluslararası bir uzlaşmanın henüz sağlanamaması vergiyi kalıcı bir tartışma başlığı haline getirdi.

İngiltere hükümeti, verginin ülkelere değil şirketlere uygulandığını ve şirketlerin merkezinin nerede olduğuna bakılmadığını savunuyor. Ancak uygulama; başta Google, Amazon ve Meta gibi ABD merkezli teknoloji devlerini doğrudan etkiliyor.

Trump: Amerikan şirketlerini hedef alıyorlar

Trump ise bu düzenlemeyi Amerikan şirketlerini hedef alan bir uygulama olarak nitelendirerek sert tepki gösterdi. "Dünyanın en büyük şirketlerinden kolay para kazanmaya çalışıyorlar." diyen Trump, İngiltere’nin bu politikayla ABD’yi avantajdan yararlanarak hedef aldığını öne sürdü.

ABD Başkanı ayrıca uygulanacak olası tarifelerin, İngiltere’nin bu vergiden elde ettiği gelirden daha yüksek olacağını belirterek "Onların yaptığının aynısını ya da daha fazlasını yapacağız." ifadelerini kullandı.

Uzmanlardan "baskı politikası" eleştirisi

Trump’ın açıklamaları, uluslararası ticaret çevrelerinde geniş yankı buldu. Uzmanlar, Washington’un bu yaklaşımını müttefik bir ülkenin iç vergi politikasına doğrudan müdahale olarak değerlendirirken, bunun serbest piyasa ilkeleriyle çeliştiğini savunuyor.

Eleştirmenlere göre ABD yönetimi, bu çıkışla esas olarak kendi teknoloji devlerini korumayı hedefliyor. Ekonomistler, bu tür baskıların küresel vergi reformu çabalarını zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.

Küresel bir tartışmanın parçası

Dijital hizmet vergileri yalnızca İngiltere ile sınırlı değil. Fransa, İspanya, İtalya ve Avusturya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi benzer uygulamaları hayata geçirirken, Türkiye ve İsviçre gibi Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde de benzer vergiler bulunuyor. Avrupa Birliği ise ayrıca Dijital Piyasalar Yasası ile büyük teknoloji şirketlerini düzenlemeyi hedefliyor.

Trump daha önce de sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda "Amerikan teknoloji şirketlerine zarar veren ülkelere karşı duracağız." diyerek bu tür vergilere karşı sert tutumunu ortaya koymuştu.

Ticaret savaşı riski

Analistlere göre Trump’ın tehdit ettiği tarifelerin hayata geçirilmesi, ABD ile İngiltere arasında yeni bir ticaret gerilimi başlatabilir. Bu durumun yalnızca iki ülke ilişkilerini değil, küresel ticaret sistemini de olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.

Dijital hizmet vergisi tartışması böylece mali bir düzenlemenin ötesine geçerek, Trump yönetiminin uluslararası ticaret ve ekonomik diplomasi yaklaşımını test eden yeni bir krize dönüşmüş durumda. (İLKHA)