Son yıllarda ticaret hayatında sıkça gündeme gelen fahiş fiyat uygulamaları, stokçuluk, karaborsacılık, tartıda hile ve yanıltıcı satış yöntemleri, toplumdaki güven duygusunu zedeleyen önemli sorunlar arasında yer alıyor.

Ticari ilişkilerde dürüstlük ve ahlaki değerlerin giderek daha fazla tartışıldığı bir dönemde, iş dünyasının temsilcileri de ticaretin güven, doğruluk ve helal kazanç esasları üzerine inşa edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Hak Sanayici ve İşadamları Derneği (HAKSİAD) Batman Şube Başkanı Cemal Çetiz, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada ticaret ahlakı, helal kazanç ve Müslüman tüccarın uyması gereken ilkeler hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Cemal Çetiz, ticaret hayatında dürüstlük, güven ve helal kazancın esas alınması gerektiğini belirtti.

Müslüman tüccarın ticaretini İslam'ın ölçülerine göre yapması gerektiğini ifade eden Çetiz, yalan, hile, aldatma ve açgözlülüğün hem bireye hem de topluma zarar verdiğini söyledi.

Helal kazançta bereket olduğunu vurgulayan Çetiz, iş insanlarına dürüstlükten ödün vermemeleri, başkalarının haklarını gözetmeleri ve ticari faaliyetlerinde Peygamber Efendimizin örnek ahlakını rehber edinmeleri çağrısında bulundu.

"Biz Müslümanlar ticareti, Peygamber Efendimiz'in güzel hasletlerinden öğreniyoruz"

Ticaret anlayışlarının temelinde Peygamber Efendimiz'in (Aleyhisselatü Vesselam) örnekliği bulunduğunu belirten Çetiz, şunları söyledi:

"Biz Müslümanlar ticareti, Peygamber Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam'ın o güzel hasletlerinden öğreniyoruz. Peygamberimiz Aleyhisselatü Vesselam'ın ekonomiye verdiği önem ve ticaret ahlakı konusunda ashabına yönelik tavsiyeleri ile ilkeleri, bu işin olmazsa olmazlarıdır. Bunları okuduğumuzda, bir Müslüman tüccarın hayatın her alanında yapması gerekenler gerçekten önümüze çıkıyor: Nasıl yapmalı, nasıl yaşamalı, nasıl ticaret yapmalı, nasıl almalı, nasıl satmalı ve uyması gereken kurallar nelerdir?"

Peygamber Efendimizin dürüstlük ilkesinin asırlardır insanlar tarafından takdir edildiğini ifade eden Çetiz "Peygamber Efendimiz'in dürüstlük ilkesi, bin 400 yıldır Müslüman gayrimüslim bütün insanların hayranlıkla takip ettiği bir olgudur; hepimiz bunu biliyoruz." şeklinde konuştu.

"Dürüstlükten kimse kaybetmez"

İslam'ın ortaya koyduğu ticaret hukukuna uyulması halinde herkesin kazanacağını vurgulayan Çetiz "Eğer biz Resulullah Aleyhisselatü Vesselam'ın bize tavsiye ettiği ticaret ahlakına uyarsak, Müslümanlar olarak İslam'daki ticaret hukukuna riayet edersek inanın herkes kazanacaktır. Yani dürüstlükten kimse kaybetmez. Kaybedenler; hile yapanlar, sahtekarlık yapanlar ya da yanlış hareket edenlerdir; dürüst davrananlar değil, yanlış ticaret yapanlardır. Daha fazla kazanayım derken açgözlülük yapanlardır." ifadelerini kullandı.

"Kendinize yapılmasını istemediğiniz şeyi başkasına yapmayın"

Bir Müslümanın ticaret hayatında empati sahibi olması gerektiğini belirten Çetiz "Bir Müslüman, kendisine yapılmasını istemediği bir şeyi başkasına yapmamalıdır. Başkasının size yapmasını istemediğiniz şeyi siz de başkasına yapmayın; empati kurun." dedi.

Ticarette uyulması gereken temel kurallara değinen Çetiz, şöyle devam etti:

"Dürüstçe ticaret yaptığınızda, alırken ve satarken dikkat etmeniz gereken kurallar vardır; yani ticaretimizde yalan söylemeyeceğiz. Karşı tarafı etkilemek için çok konuşmayacağız. Malımızı haddinden fazla övmeyeceğiz. Alırken, daha düşük bir fiyata almak için malı kötülemeyeceğiz. Gelen müşteriyi kandırmayacağız, onun duygularıyla oynamayacağız. Bilelim ki bizim yaptığımız bir yanlış, belki de o insanın İslam'dan uzaklaşmasına sebebiyet verecektir."

"Az kalsın İslam'ı 50 cente satacaktım"

Açıklamasında dürüstlüğün önemini anlatan bir anekdota da yer veren Çetiz, bir gayrimüslimin Müslümanların ahlakını gözlemlemek amacıyla bir Müslümanı takip ettiğini anlattı.

Çetiz "Bir gün minibüs şoförü, onu denemek için bilerek 50 cent fazla para üstü veriyor. Adam paraya bakıyor, cebine koyuyor ve götürüyor. Sonra bakıyor ki fazla almış. 'Ya ne olacak, 50 cent fazla gelmiş, bir şey olmaz' diye düşünüyor. Fakat sonradan, 'Ya, bu bana haramdır, ben bunu götürüp geri vereceğim' diyor. Ertesi gün gidip minibüs sahibine, 'Dün bana şu kadar para üstünü fazla verdiniz' dediğinde, adam diyor ki: 'Aslında ben sizi denedim. Müslüman olmak istiyordum ve Müslümanların ahlakını öğrenmek istedim.' Bunun üzerine Müslüman adam kendi kendine, 'Az kalsın İslam'ı 50 cente satacaktım' diyor." ifadelerini kullandı.

"Helalde bereket vardır"

Yapılan yanlışların yalnızca bireyi değil, toplumu da etkilediğini vurgulayan Çetiz "Yani yaptığımız yanlışlar sadece bizi bağlamıyor; bizi, neslimizi, bütün Müslümanları ve aslında bütün insanlığı bağlıyor. Dürüstçe çalışacağız, dürüstçe konuşacağız, dürüstçe ticaret yapacağız. Helal yoldan kazanacağız, haramdan uzaklaşacağız. Helale razı olup, haramdan ateşten kaçar gibi kaçacağız." dedi.

Helal kazancın bereketine dikkat çeken Çetiz "Helal dairesi gerçekten yeterlidir. Eğer biz, Rabbimizin bize öğrettiği doğruluktan ayrılmadan hayatımızı idame ettirmek istiyorsak, bu gerçekten çok geniş bir alandır. Ve helalde bereket vardır. Haram kazanç ne kadar çoğalırsa çoğalsın; inanın dışı süslü dahi olsa, altı kıl kadar incedir, temelsizdir ve hiçbir insana saadet, huzur getirmez." diye konuştu.

"Ticaretinizi dürüstçe yapın, başkasının hayallerini yıkmayın"

Tüccar ve iş insanlarına çağrıda bulunan Çetiz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Onun için özellikle tüccar, ticaret erbabı ve iş adamı olan tüm kardeşlerimize, abilerimize sesleniyoruz: Ticaretinizi dürüstçe yapın. Başkasının hayallerini yıkmayın. Dürüstlükten ödün vermeyin. Az kârla, çok kanaat sahibi olun. Biz böyle yaparsak inanın hem biz kazanacağız hem toplumumuz kazanacak hem de bütün insanlık kazanacaktır." (İLKHA)